Camera vật lý: tiêu cự, khẩu độ, phơi sáng cho ảnh kiến trúc

nhatminh

Có một loại ảnh render mà nhìn qua ai cũng biết là ảnh 3D, dù vật liệu và ánh sáng đều ổn: nhà bị đổ về sau như sắp ngã, trần nhà chiếm nửa khung, góc nhìn thấp lè tè như đang bò dưới đất. Đó không phải lỗi render, đó là lỗi camera. Nhiếp ảnh kiến trúc có một bộ quy tắc rất chặt về chiều cao ống kính, tiêu cự và phương thẳng đứng, và Corona dựng camera của mình mô phỏng đúng máy ảnh thật để anh em áp dụng thẳng những quy tắc đó. Bấm render trước khi ngắm xong camera là làm ngược thứ tự.

Corona Camera giải quyết việc gì

Corona có đối tượng camera riêng (Corona Camera) bên cạnh camera Physical và camera Standard của 3ds Max. Nó mô phỏng máy ảnh theo thông số nhiếp ảnh thật: tiêu cự ống kính tính bằng mm, khổ phim, khẩu độ (F-stop), tốc độ màn trập, và ISO. Ba thông số cuối gộp lại thành phơi sáng kiểu nhiếp ảnh — bật lên thì ảnh sáng tối được điều khiển đúng như trên máy ảnh, và kinh nghiệm chụp ảnh thật chuyển thẳng sang được.

Điểm quan trọng: ba thông số phơi sáng không độc lập với nhau về mặt hình ảnh. Giảm F-stop thì ảnh sáng lên và đồng thời vùng nét mỏng đi (xoá phông mạnh hơn). Kéo dài tốc độ màn trập thì ảnh sáng lên và đồng thời vệt mờ chuyển động dài ra. Tăng ISO thì chỉ sáng lên. Nếu chỉ muốn chỉnh độ sáng mà không đụng tới độ sâu trường ảnh, dùng ISO — hoặc chỉnh hẳn ở tone mapping trong VFB.

Corona cũng có Corona Camera Modifier — một modifier gắn lên camera có sẵn (kể cả camera Physical hay Standard của 3ds Max) để bổ sung các tuỳ chọn của Corona mà không phải dựng lại camera. Tiện khi nhận file từ người khác hoặc từ SketchUp sang, camera đã đặt sẵn không muốn phá.

Về độ sâu trường ảnh, Corona cho chọn điểm nét bằng cách chỉ vào một đối tượng trong cảnh thay vì gõ khoảng cách bằng tay — điểm gốc của đối tượng đó thành mặt phẳng nét. Kèm theo là hình dạng vòng nhoè (bokeh), độ lệch tâm, và làm tối bốn góc (vignette).

Ứng dụng trong kiến trúc và thiết kế

Phối cảnh ngoại thất trình duyệt — đặt camera ở cao độ mắt người khoảng 1,5–1,6 m, giữ trục camera nằm ngang tuyệt đối để các đường thẳng đứng của công trình không đổ. Tiêu cự 24–35 mm cho công trình lớn, 35–50 mm khi muốn tỉ lệ tự nhiên. Đây là khung hình mà kiến trúc sư và chủ đầu tư quen nhìn.
Ảnh nội thất căn hộ mẫu — phòng chật nên phải dùng tiêu cự rộng, nhưng đừng xuống dưới 18–20 mm vì đồ đạc ở rìa khung sẽ bị kéo méo, ghế sofa phồng ra như quả bóng. Cao độ camera nội thất thường hạ xuống 1,1–1,4 m cho hợp tầm nhìn người ngồi.
Ảnh cận cảnh chi tiết vật liệu — cận cảnh tay nắm cửa, mạch gạch, hoa văn lan can thì mở khẩu (F-stop nhỏ) để hậu cảnh nhoè, dồn mắt vào chi tiết chính. Đây là kiểu ảnh hay dùng xen kẽ trong bộ hồ sơ để nhịp trình bày đỡ đơn điệu.
Bộ ảnh nhiều phương án cùng một góc — khoá camera lại (khoá biến đổi trong 3ds Max) trước khi bắt đầu đổi vật liệu hay ánh sáng. Chỉ cần lỡ tay xê dịch camera một chút là hai tấm ảnh không so được với nhau nữa.
Ảnh phối cảnh ghép vào ảnh chụp hiện trạng — dựng camera khớp phối cảnh với ảnh chụp thật của khu đất, rồi render công trình lên đúng vị trí. Tiêu cự và cao độ phải khớp với máy ảnh đã chụp ảnh nền, nếu không phần ghép sẽ trông như dán.

Cách dùng

Tạo Corona Camera và ngắm khung. Đặt điểm nhìn và điểm ngắm ở cùng một cao độ để trục camera nằm ngang. Đây là bước quyết định phần lớn chất lượng bố cục.
Chọn tiêu cự theo loại ảnh, không theo "cho vừa khung". Nếu công trình không lọt khung thì lùi camera ra xa, đừng hạ tiêu cự xuống 14 mm. Hạ tiêu cự làm méo tỉ lệ công trình, lùi camera thì không.
Kiểm tra phương thẳng đứng. Nếu buộc phải ngước lên (công trình cao, đất chật), dùng tính năng dịch trục để giữ đường đứng song song thay vì xoay camera lên — đúng nguyên lý ống kính dịch trục của máy ảnh kiến trúc.
Bật phơi sáng kiểu nhiếp ảnh nếu muốn nghĩ theo ngôn ngữ máy ảnh. Đặt ISO, tốc độ màn trập, F-stop. Nếu không muốn quản lý ba con số này, tắt nó đi và chỉnh độ sáng bằng tone mapping trong VFB — kết quả tương đương, ít nút hơn.
Bật độ sâu trường ảnh khi thực sự cần. Với ảnh kiến trúc toàn cảnh thì thường tắt: khách muốn nhìn rõ toàn bộ công trình. Chỉ bật cho ảnh cận cảnh hoặc ảnh có tiền cảnh cần đẩy ra sau.
Chọn điểm nét bằng cách chỉ vào đối tượng. Chính xác hơn nhiều so với đoán khoảng cách, và khi đối tượng đó di chuyển thì điểm nét đi theo.
Khoá camera lại. Xong khung hình thì khoá ngay, và lưu thành một view riêng để lần sau mở file vẫn về đúng góc cũ.

Mẹo và lưu ý

Đừng chỉnh phơi sáng để cứu cảnh thiếu đèn. Kéo ISO lên cho ảnh sáng là làm bẹt tương phản, ảnh bạc màu và không có chiều sâu. Thiếu sáng thì thêm nguồn sáng.
Tỉ lệ khung hình phải chốt trước khi ngắm camera. Đổi từ 16:9 sang 4:3 sau khi đã ngắm là bố cục thay đổi hoàn toàn, phải ngắm lại từ đầu.
Corona Camera và camera Physical của 3ds Max không tương đương hoàn toàn. Cách xử lý phơi sáng khác nhau, nên khi mở file của người khác nên kiểm tra dùng loại nào trước khi kết luận ảnh sáng hay tối.
Làm tối bốn góc là gia vị, dùng nhẹ tay. Kéo mạnh vignette làm ảnh trông như bộ lọc điện thoại chứ không như ảnh kiến trúc chuyên nghiệp.
Xoá phông mạnh làm tăng đáng kể thời gian render, vì Corona phải lấy mẫu nhiều hơn ở vùng nhoè. Với ảnh cần gấp, cân nhắc làm nhoè ở khâu hậu kỳ bằng lớp độ sâu — xem Render Elements — tách lớp để hậu kỳ chủ động.

Dùng kèm hoặc thay thế

Đặt ánh sáng sau khi đã chốt khung hình: Ánh sáng ban ngày: Corona Sun và Sky
Chỉnh phơi sáng ở khâu cuối trong VFB: Corona Frame Buffer và LightMix — chỉnh ảnh ngay trong render
Nền lý thuyết về phơi sáng và dải sáng: Lý thuyết render vật lý: exposure, tone mapping, dải sáng
Quản lý nhiều góc máy trong một cảnh: Smart Camera — quản lý nhiều góc máy trong một cảnh
Bài tập dựng và render một góc nội thất: Bài tập 1 — dựng và render một góc nội thất

Video tham khảo (YouTube)

All the Chaos Corona Cameras Settings Explained (ArchViz Explained)
How to use the Field of view, Focal length, film width and Zoom Factor in Corona Renderer Cameras (ArchViz Explained)
Corona for 3ds Max | Understanding Depth Of Field | Tutorial #121 (MographPlus)
Mastering Depth of Field in 3ds MAX: Corona camera vs. Physical Camera (EDDIT Academy)
How to set up a camera and render in 3ds Max corona render (ArchViz By Dino)