Splines — rải cây theo tuyến đường và đường bao

[nhatminh]

Tuyến đường trục dài 800 mét, hai bên trồng cây bóng mát bước 8 mét. Copy tay thì 200 cái, và hôm sau
tuyến đường cong lại một chút thì copy lại từ đầu. Vùng rải dạng spline giải quyết đúng cảnh này: bạn
chỉ giữ một đường tim, cây bám theo đường, đường đổi thì cây đổi.

Vùng spline làm gì khác vùng khác

Spline là loại vùng cơ bản nhất trong danh sách Areas (Areas — khoanh vùng rải, nhiều vùng trong một Forest), nhưng nó có hai cách hoạt
động rất khác nhau tuỳ đường khép kín hay hở:

• Spline khép kín — Forest hiểu đó là một mảng, rải kín bên trong đường bao. Đây là vùng "diện".
• Spline hở — Forest hiểu đó là một tuyến. Bạn nhập Thickness để định bề rộng rải về hai bên trục
  đường. Đây là vùng "tuyến".

Tham số của một vùng spline gọn, mỗi cái một việc:

Tham số	Việc nó làm
On	Bật tắt vùng. Tắt thì vùng bị bỏ qua khi tính, không cần xoá
Name	Tên vùng, mặc định lấy theo tên spline nguồn, sửa tay được
Include	Vùng sinh phần tử bên trong ranh
Exclude	Vùng xoá phần tử bên trong ranh, chỉ tác động lên các vùng nằm dưới nó trong danh sách
Spline	Tên spline đang dùng. Bấm để chọn spline khác
Thickness	Bề rộng rải hai bên trục, dùng cho spline hở
Force Open Splines	Ép coi mọi spline trong vùng là spline hở, kể cả đường khép kín. Khi đó bề rộng lấy từ Thickness
Convert to Paint	Đổi vùng spline này thành vùng vẽ bằng cọ

Force Open Splines là chỗ hay bị bỏ qua và rất có ích: một đường bao khép kín mà bật cái này lên thì
cây chỉ mọc thành một dải bám theo chu vi, không mọc kín bên trong. Đó chính là hàng rào cây quanh lô đất.

Về mặt phân bố, spline làm vùng rải khác với Path mode của rollout Distribution (Distribution — các kiểu phân bố và khi nào dùng kiểu nào).
Vùng spline định ranh, phần tử bên trong vẫn xếp theo bản đồ phân bố. Path mode định vị trí từng cái
theo khoảng cách đều dọc đường. Cây đường phố cần khoảng cách chính xác thì dùng Path mode; dải cây bụi
ven đường trông tự nhiên thì dùng vùng spline hở.

Ứng dụng trong kiến trúc và thiết kế

• Cây hai bên tuyến đường trục — vẽ một spline hở theo tim đường, nhập Thickness bằng bề rộng vỉa hè
  hai bên. Nếu hồ sơ quy định bước trồng cụ thể thì chuyển sang Path mode với Spacing đúng bằng bước đó.
• Dải phân cách giữa — spline hở theo tim dải, Thickness bằng bề rộng dải trừ đi khoảng lùi bó vỉa.
  Cây thấp, mật độ dày, đây là chỗ mảng xanh dễ làm hỏng ảnh nhất nếu để cây cao che tầm nhìn.
• Hàng rào cây quanh ranh lô đất — spline khép kín theo ranh lô, bật Force Open Splines, Thickness
  bằng bề dày hàng rào. Cây chỉ chạy viền, giữa lô để trống cho công trình.
• Chậu cây dọc lan can ban công dài — spline theo mép lan can, Path mode, khoảng cách đều, rồi xô lệch
  nhẹ để không ra dãy chậu in như đúc.
• Viền cây bụi quanh hồ nước hoặc sân trong — spline khép kín theo mép hồ, Force Open Splines, kết hợp
  falloff để mật độ giảm dần ra xa mép nước (Falloff — làm mềm rìa vùng rải cho tự nhiên).

Cách dùng

1. Vẽ spline trong 3ds Max: Line cho tuyến tự do, Rectangle hoặc Circle cho ranh đơn giản.
   Đặt spline ở đúng cao độ nếu chưa dùng surface.
2. Chọn đối tượng Forest, mở rollout Areas, bấm nút thêm spline, bấm vào đường vừa vẽ.
3. Đường hở: nhập Thickness. Đường khép kín mà muốn ra dải viền: bật Force Open Splines rồi nhập
   Thickness.
4. Đặt vùng thành Include hoặc Exclude. Nếu là Exclude, kéo dòng đó lên trên các dòng Include.
5. Cần khoảng cách chính xác giữa các cây: sang rollout Distribution, bật Path mode, thêm spline
   vào danh sách Paths, đặt Spacing bằng bước trồng.
6. Ở Path mode, chỉnh thêm Spline Offset để đẩy cây lệch sang một bên trục, Random Position để
   phá nhịp đều, và Follow Path để cây xoay theo hướng tuyến.
7. Muốn dãy cây lặp theo trình tự loài: đặt Geom. ID thành Sequence và sắp xếp thứ tự các mục
   trong Geometry List (Geometry List — nạp và trộn nhiều loại cây trong một Forest).

Mẹo và lưu ý

• Đừng dựng lại đường mới nếu bản vẽ CAD đã có. Nhập tim đường từ CAD rồi dùng thẳng làm spline nguồn.
  Bản vẽ đổi, nhập lại, cây đi theo.
• Spline nhiều đoạn (multi-segment) dùng được, nhưng đoạn gãy khúc gắt sẽ làm cây chen nhau ở góc. Bo góc
  spline trước bằng Fillet.
• Một spline chia sẻ được cho nhiều đối tượng Forest và cả cho RailClone. Đây là cách để hàng cây, bó vỉa
  và hàng rào cùng chạy theo một đường tim duy nhất.
• Convert to Paint là lối thoát khi tuyến rải cần chỉnh tay ở vài đoạn: chuyển sang vùng cọ rồi xoá
  bớt bằng chế độ Erase (Paint — rải vật thể bằng cọ, kiểm soát bằng tay). Chiều ngược lại cũng có.
• Path mode thay cho tính năng Distribute Along Spline cũ trong Tree Editor của các bản trước
  ForestPack 6. Hướng dẫn cũ trên mạng có thể chỉ vào chỗ không còn tồn tại.

Dùng kèm hoặc thay thế

• Toàn cảnh năm loại vùng và quy tắc thứ tự Include/Exclude: Areas — khoanh vùng rải, nhiều vùng trong một Forest
• Path mode và các chế độ phân bố khác: Distribution — các kiểu phân bố và khi nào dùng kiểu nào
• Xô lệch hàng cây cho hết đều: Transform — xoay, phóng ngẫu nhiên để phá nhịp lặp
• Làm mềm hai đầu tuyến và mép dải: Falloff — làm mềm rìa vùng rải cho tự nhiên

Video tham khảo (YouTube)

• Using Open Splines as a Scatter Area (ITOOSOFT)
• Using Forest Pack 8's Path Distribution effects (ITOOSOFT)
• HALLOWEEN QUICK TIP: Linking Forest Pack objects, path distribution and more! (Intermediate) (ITOOSOFT)
• How to create a Spline Attraction effect with Forest Pack 8 (ITOOSOFT)
• How to swap objects inside a spline using Forest Effects (ITOOSOFT)

Tài liệu tham khảo

• Areas rollout — tài liệu chính chủ — mục "To add a new open spline area" và bảng tham số vùng spline.
• Path mode — Spacing, In Vertex Positions, Spline Offset, Follow Path, Geom. ID.
• Effects — nhóm hiệu ứng bổ sung cho chế độ path; nạp và sửa hiệu ứng của bên thứ ba là tính năng bản Pro.
• Mục lục bảng điều khiển Forest — bản đồ toàn bộ rollout.