Pie Menu — gọi lệnh bằng menu tròn, bỏ bớt rê chuột

[nhatminh]

Bàn phím hết chỗ. Bạn đã gán phím tắt cho ba chục lệnh hay dùng, và bây giờ mỗi lệnh mới phải là một tổ hợp ba phím mà tuần sau chính bạn cũng không nhớ nổi. Phần còn lại thì phải rê chuột lên toolbar, tìm cái nút bé bằng hạt đậu trong bốn hàng nút giống nhau. Menu tròn xử lý đúng khoảng giữa này: giữ một phím, menu bung ra ngay tại con trỏ, hất chuột về hướng cần rồi thả.

Plugin này giải quyết việc gì

Ý tưởng của pie menu là chọn theo hướng chứ không theo toạ độ. Toolbar bắt bạn ngắm trúng một ô vuông nhỏ ở rìa màn hình; menu tròn bung ra ngay chỗ con trỏ đang đứng và mỗi lệnh chiếm trọn một hướng. Tay chỉ cần hất đúng chiều, không cần ngắm. Sau vài ngày, động tác thành phản xạ cơ bắp và bạn gọi lệnh mà không nhìn menu nữa.

Trên SketchUp có hai sản phẩm cùng làm việc này, và bài này nói về cả hai vì chúng khác nhau về cách phân phối lẫn cách dùng.

Pie for SketchUp — phát hành qua SketchUcation. Nó dựa trên AMS Library của Anton Synytsia, thư viện móc vào Windows API để bắt sự kiện chuột và bàn phím cấp hệ điều hành. Chính vì vậy nó chạy mượt nhưng chỉ chạy trên Windows, và bắt buộc phải cài AMS Library kèm theo. Hãng có tài liệu hướng dẫn dạng PDF công khai.

Curic Pie Menu — của Curic, bán qua cửa hàng Gumroad của hãng. Bản này tự tổ chức menu nhiều tầng, có tính năng gọi lại lệnh vừa dùng (history) và ghim cụm lệnh thành dock để dùng thường xuyên.

Giới hạn chung: menu tròn không thay được phím tắt cho 5-7 lệnh dùng liên tục nhất — với những lệnh đó, một phím đơn vẫn nhanh hơn. Nó thay thế phần "toolbar hạng hai": nhóm lệnh dùng vài chục lần mỗi ngày nhưng không đáng chiếm một phím riêng. Ngoài ra cả hai đều cần cấu hình ban đầu; cài xong mà không sắp lệnh theo thói quen của mình thì gần như vô dụng.

Về phiên bản hỗ trợ: tài liệu cũ lưu hành trong cộng đồng ghi các mốc SketchUp 2018-2022, nhưng đó là thông tin từ vài năm trước. Hãy kiểm tra phạm vi hỗ trợ hiện hành trên trang phát hành trước khi cài.

Ứng dụng trong kiến trúc và thiết kế

• Chuyển qua lại giữa các nhóm lệnh dựng hình — Push/Pull, Offset, Follow Me, Move, Rotate, Scale gom vào một vòng. Giai đoạn dựng khối phương án là lúc bạn đổi lệnh liên tục nhất, và đây là nơi menu tròn tiết kiệm rõ nhất.
• Bật tắt tag và scene khi triển khai hồ sơ — gom các thao tác hiển thị hay dùng vào một vòng riêng, khỏi phải rê sang cửa sổ Tags mỗi lần.
• Gọi lệnh plugin ít dùng nhưng vẫn cần — vá mặt, hợp mặt đồng phẳng, đảo mặt, canh chỉnh. Đây đúng là nhóm lệnh không đáng gán phím tắt riêng nhưng lại phiền khi phải đi tìm.
• Bàn nhỏ và làm việc trên laptop — khi không có chỗ cho bốn hàng toolbar, dồn toàn bộ vào menu tròn giúp lấy lại diện tích khung nhìn, thứ quý nhất khi dựng trên màn 14 inch.
• Máy dùng chung nhiều người — mỗi người lưu bộ menu riêng theo đầu việc của mình, không phải sắp lại toolbar mỗi lần đổi ca.

Thông tin plugin

Mục	Pie for SketchUp	Curic Pie Menu
Tác giả	Phát hành qua SketchUcation, dựa trên AMS Library của Anton Synytsia	Curic
Giá	Xem tại trang phát hành	Xem tại cửa hàng chính chủ
Trang chính chủ	https://sketchucation.com/plugin/2477-piemenu	https://curic.gumroad.com/l/curic_piemenu
Yêu cầu kèm theo	Bắt buộc cài AMS Library; chỉ chạy trên Windows	Xem yêu cầu tại trang sản phẩm
Phiên bản SketchUp	Kiểm tra phạm vi hỗ trợ hiện hành tại trang phát hành	Kiểm tra phạm vi hỗ trợ hiện hành tại trang sản phẩm

Cách dùng

1. Chọn một trong hai sản phẩm ở trên và tải từ đúng kênh phát hành chính chủ.
2. Với Pie for SketchUp: cài AMS Library trước, rồi mới cài extension. Thiếu thư viện nền thì plugin không chạy và cũng không báo lỗi rõ ràng.
3. Cài file .rbz qua Window > Extension Manager > Install Extension, khởi động lại SketchUp.
4. Gán một phím gọi menu. Chọn phím dễ với tới bằng tay trái, ví dụ phím nằm gần cụm bạn hay đặt tay.
5. Mở bảng cấu hình và xếp lệnh vào từng hướng. Nguyên tắc: lệnh dùng nhiều nhất đặt ở các hướng chính (trên, dưới, trái, phải), lệnh ít hơn đẩy ra hướng chéo.
6. Chia thành nhiều vòng theo nhóm việc: vòng dựng hình, vòng hiển thị, vòng vật liệu. Đừng nhồi hết vào một vòng.
7. Dùng thử một tuần rồi sắp lại. Bộ menu tốt luôn là bộ đã qua ít nhất một lần chỉnh theo thói quen thật.

Mẹo và lưu ý

• Tối đa 8 lệnh một vòng. Vòng 12-16 lệnh thì các hướng nằm quá sát nhau, hất chuột hay trượt sang lệnh bên cạnh — mất luôn cái lợi "không cần ngắm".
• Giữ vị trí lệnh cố định. Giá trị của menu tròn nằm ở phản xạ cơ bắp; đổi chỗ lệnh liên tục là tự phá thứ mình đang xây.
• Đừng bỏ phím tắt. Lệnh dùng nhiều nhất vẫn nên có phím đơn. Menu tròn là lớp thứ hai, không phải lớp thay thế.
• Pie for SketchUp phụ thuộc AMS Library. Khi dọn plugin, đừng tắt thư viện này, và cũng đừng tắt nó khi đang khoanh vùng lỗi — xem thêm RBC Plugin Manager — bật/tắt plugin theo bộ công việc.
• Kiểm tra sau mỗi lần nâng cấp SketchUp. Plugin móc vào sự kiện chuột và bàn phím cấp hệ điều hành thường là nhóm dễ vỡ nhất khi đổi phiên bản.

Dùng kèm hoặc thay thế

• Bộ phím tắt nền nên thuộc trước khi dùng menu tròn: Phím tắt SketchUp: bộ mặc định và bộ tối ưu của Lotuz
• Quản lý và tắt bớt plugin, toolbar cho gọn màn hình: RBC Plugin Manager — bật/tắt plugin theo bộ công việc
• Bộ tiện ích thao tác nên đưa vào menu tròn: SketchPlus — bộ tiện ích tăng tốc thao tác hằng ngày
• Tối ưu plugin để SketchUp chạy nhẹ: Tối ưu plugin bên trong SketchUp để máy chạy nhẹ

Video tham khảo (YouTube)

• Curic Pie Menu - easy custom your menu (Curic)
• How to Use PIE for SketchUp! (New Pie Menu Tool) (TheSketchUpEssentials)
• Testing Pie Menu (Curic)
• Curic Pie Menu (version 1.1.0): History Commands Feature (Curic)
• Curic PieMenu - New Feature - Pin Docks (Curic)

Tài liệu tham khảo

• Pie for SketchUp — SketchUcation — trang phát hành chính thức.
• Pie for SketchUp — User Manual (PDF) — tài liệu hướng dẫn chính thức.
• Curic Pie Menu — Gumroad — trang sản phẩm chính chủ của bản Curic.
• AMS Library — tài liệu của Anton Synytsia — thư viện nền bắt buộc cho Pie for SketchUp.
• Pie Menu - New Extension — SketchUp Community — chủ đề thảo luận gốc, có phản hồi của người dùng qua nhiều phiên bản.