Nếu anh em đang từ SketchUp qua, đây là bài quan trọng nhất để "chuyển não". Blender có làm được mọi thứ SketchUp làm — group, component, quản lý, đổ vật liệu, địa hình — nhưng gọi tên khác và tư duy khác một chút. Bài này ánh xạ từng khái niệm SketchUp sang Blender, kèm cách chỉnh sửa điểm/cạnh/mặt và dựng địa hình. 0. Bảng thần chú: SketchUp → Blender Dán bảng này cạnh màn hình trong tuần đầu: Trong SketchUp Trong Blender Ghi chú Group (bản độc lập) Object riêng Mỗi object Blender vốn đã độc lập — không cần "group" để tách Component (instance, sửa 1 đổi tất) Linked Duplicate Alt+D / Collection Instance Chia sẻ chung dữ liệu mesh Tags / Layers Collections Tổ chức + ẩn/hiện trong Outliner Push/Pull Extrude E Đùn mặt ra Follow Me Screw modifier / Curve + Bevel Đùn theo đường dẫn Paint Bucket lên 1 mặt Material slot + Assign (Edit Mode) Đổ vật liệu từng mặt Sandbox (From Contours, Smoove) Grid + Proportional Edit / Sculpt / Displace / A.N.T. Landscape Địa hình Double-click vào group để sửa Tab vào Edit Mode Sửa hình bên trong Mặt tự sinh từ vòng cạnh kín Phải tạo mặt tay F Blender KHÔNG auto-face Geometry dính nhau ("sticky") Object luôn tách rời Chỉ dính khi cùng một mesh Intersect Faces Boolean modifier / Knife K Cắt/giao khối Đơn vị mét Scene Properties → Units → Metric Set ngay từ đầu (Bài 1 — Blender căn bản cho Archviz: giao diện, viewport, tỉ lệ) Cú sốc lớn nhất: trong SketchUp mọi nét vẽ là geometry "dính", phải bọc Group/Component để nó không dính. Trong Blender thì ngược lại — mỗi object đã tách sẵn, "gom nhóm" mới là việc anh chủ động làm (Collection / Join / Parent). Hết cảnh "lỡ tay dính mặt vào tường". 1. Đối tượng trong Blender: Object và Data là HAI thứ Đây là điểm SketchUp không có. Trong Blender mỗi thứ nhìn thấy gồm 2 tầng: Object = một "vỏ" mang vị trí / xoay / scale + tên + nằm trong Collection nào. Object Data (Mesh) = hình học thật (điểm/cạnh/mặt), vật liệu, UV. Một Object trỏ tới một Data. Điều hay: nhiều Object có thể trỏ tới CÙNG một Data — đó chính là "Component" của SketchUp. Object Properties (biểu tượng ô vuông cam): transform, hiển thị. Object Data Properties (biểu tượng tam giác xanh): UV, vertex groups, shape keys, normals. Con số cạnh tên mesh (vd Cube 2) = số Object đang dùng chung data đó. Bấm vào = Make Single User (tách riêng — y hệt "Make Unique" của SketchUp Component). 2. "Group" trong Blender — có 3 cách, chọn theo ý định Blender không có một nút "Group" duy nhất. Hỏi "tôi muốn gì?" rồi chọn: Muốn... Dùng Phím Tổ chức / ẩn hiện theo tầng, khu (như Tags) Collection (kéo trong Outliner, hoặc Move to Collection) M Gộp cứng nhiều khối thành MỘT object Join Ctrl+J Gắn cha–con để di chuyển theo nhau nhưng vẫn tách rời Parent Ctrl+P (gỡ Alt+P) Sửa nhiều khối cùng lúc mà giữ độc lập Chọn nhiều rồi thao tác, hoặc cho chung 1 Collection — Collection ≈ vừa là Tag vừa là "folder group" của SketchUp — ẩn/hiện bằng phím số hoặc con mắt trong Outliner, và có thể Collection Instance để nhân cả cụm. Join Ctrl+J giống "gộp" — nhưng cẩn thận: sau khi Join là một mesh, muốn tách lại phải vào Edit Mode chọn phần đó rồi P (Separate). Chi tiết Outliner/Collection/parent đã có ở Bài 4 — Quản lý đối tượng: Outliner, Collections, parent & instance. 3. Đối tượng lặp lại (instance) — "Component" của Blender Đây là chỗ Blender rất mạnh, đúng thứ anh em quen dùng Component để làm nhẹ file: Cách Dùng cho Ghi chú Linked Duplicate Alt+D Ghế, cây, cửa lặp lại Chia sẻ mesh — sửa 1 cái đổi tất, đúng như Component. Nhẹ file. Collection Instance Cả một cụm (bộ bàn ghế, module phòng) Nhân nguyên Collection như 1 khối; đổi gốc → mọi bản cập nhật Array modifier Hàng cột, lan can, bậc thang đều nhau Non-destructive, chỉnh số lượng/khoảng cách bằng số Rải theo bề mặt (scatter) Cỏ, cây, sỏi số lượng lớn Geometry Nodes hoặc add-on (Geo-Scatter — xem chuyên mục Add-ons & Plugins) Phân biệt: Shift+D = nhân bản độc lập (như Group copy — mỗi bản sửa riêng). Alt+D = nhân bản liên kết (như Component — sửa 1 đổi tất). Nhớ đúng 2 phím này là đỡ 80% rắc rối. 4. Quản lý đối tượng Mesh Outliner (góc trên phải): cây toàn scene. F2 đổi tên, con mắt ẩn/hiện, kéo-thả vào Collection. Đặt tên ngay — Cube.001 tràn màn hình là ác mộng. Object Mode Edit Mode: Tab qua lại. Object Mode = xếp đặt/di chuyển khối (như thao tác ngoài group SketchUp); Edit Mode = sửa hình bên trong (như double-click vào group). Users count + Make Single User: như mục 1 — kiểm soát bản nào share, bản nào riêng. Apply Transform Ctrl+A: sau khi scale/xoay khối, nên Apply Scale để scale về 1.0 — nếu không, modifier, vật liệu và bevel sẽ tính sai. Đây là bước SketchUp không cần nhưng Blender rất cần. 5. Chỉnh sửa hình học: điểm — cạnh — mặt Nhấn Tab để vào Edit Mode, rồi chọn cấp: Phím Cấp chọn 1 Vertex (điểm) 2 Edge (cạnh) 3 Face (mặt) Các lệnh dựng hình lõi (ánh xạ SketchUp): Blender Phím Tương đương SketchUp Extrude E Push/Pull (đùn mặt/cạnh ra) Inset I Offset mặt vào trong Loop Cut Ctrl+R Chia mặt bằng đường (lăn chuột chọn số) Bevel Ctrl+B Vát/bo cạnh (SketchUp phải làm tay) Knife K Vẽ đường cắt tự do trên mặt Make Face/Edge F Tạo mặt từ vòng cạnh kín (Blender KHÔNG tự tạo) Merge M Hàn các điểm trùng (By Distance) Separate P Tách phần chọn thành object riêng Recalculate Normals Shift+N Sửa mặt bị "quay ngược" (xanh/tối lạ) Ba khác biệt phải nhớ: Không auto-face: vẽ 4 cạnh kín trong Blender không tự ra mặt — chọn 4 điểm rồi F. (Bù lại Blender cho n-gon — mặt nhiều hơn 4 cạnh — thoải mái hơn.) Normal (mặt trước/sau): mỗi mặt có hướng. Mặt "quay ngược" gây tối đen, thủng khi render. Shift+N tính lại; bật overlay Face Orientation để soi (xanh = đúng, đỏ = ngược). Không "sticky": trong một object, đùn thêm thì dính liền (tốt). Nhưng hai object khác nhau chồng lên nhau không bao giờ tự dính — muốn khoét/giao phải dùng Boolean modifier hoặc Knife. Nền tảng box-modeling đã có ở Bài 3 — Dựng hình cho Archviz: box modeling, modifier, tường sàn cửa; bài này bổ sung góc nhìn SketchUp. 6. Đổ vật liệu lên khối / từng mặt Giống "paint bucket lên 1 mặt" của SketchUp, nhưng qua material slot: Tab Material Properties → tạo các vật liệu cần (mỗi vật liệu = 1 slot). Vào Edit Mode (Tab), chọn cấp mặt (3), chọn các mặt muốn sơn. Chọn slot tương ứng trong danh sách → bấm Assign. Gán cả object một màu: ở Object Mode chỉ cần 1 slot, không cần vào Edit Mode. Khung cửa khác màu tường trên cùng khối: thêm slot thứ 2, Assign cho các mặt khung. Cách dựng vật liệu chân thực (Principled BSDF, PBR, kính, gỗ...) ở Bài 6 — Vật liệu & Shading: tạo vật liệu, các loại & thuộc tính, phím tắt. 7. Surface phức tạp & địa hình SketchUp dùng Sandbox; Blender có 4 con đường, chọn theo nhu cầu: Cách Làm gì Giống Sandbox Grid + Proportional Editing O Thêm lưới (Add → Mesh → Grid), bật O, kéo điểm lên/xuống — đồi mềm Smoove Sculpt Mode Brush Draw/Grab/Smooth nặn địa hình tự do như nặn đất Smoove nâng cao Displace modifier + texture Nạp heightmap (ảnh xám) hoặc noise → địa hình non-destructive; cần chia lưới đủ mịn Mạnh hơn Sandbox — đổi map là đổi địa hình A.N.T. Landscape add-on Bật trong Preferences → sinh địa hình procedural (núi, đụn, đồng bằng) tức thì From Scratch tự động Từ đường bình độ (contour): vẽ/nhập các đường bình độ → nối bằng Bridge Edge Loops, hoặc Shrinkwrap một lưới phẳng bám lên chúng (tương tự From Contours). Đặt công trình lên địa hình: dùng Shrinkwrap cho nền, hoặc Boolean để khoét móng — thay cho Stamp/Drape. Nhớ chia đủ mesh trước khi Displace/Sculpt (Displace lên mặt phẳng 4 đỉnh sẽ chẳng nhúc nhích). 8. Bẫy hay gặp khi từ SketchUp qua Triệu chứng Nguyên nhân & cách chữa "Sửa 1 cái mà mọi bản đổi theo" Đang là Linked Duplicate (Alt+D). Muốn riêng → Make Single User (U) hoặc dùng Shift+D. Vẽ vòng kín mà không có mặt Blender không auto-face; chọn điểm/cạnh rồi F. Mặt đen/thủng khi render Normal quay ngược; Shift+N (Recalculate Outside). Hai khối chồng nhau không "dính"/không khoét Object khác nhau không tự giao; dùng Boolean modifier hoặc Join Ctrl+J rồi hàn. Bevel/modifier ra méo, sai cỡ Chưa Apply Scale Ctrl+A sau khi scale khối. Địa hình Displace phẳng lì Lưới quá thô; Subdivide hoặc tăng Grid resolution trước. Outliner loạn Cube.001, .002... Chưa đặt tên; F2 + dùng Collections ngay từ đầu. Video tham khảo (YouTube) Blender for SketchUp users: Extrudes and Dimensions — Migration Guide (Blender 3D Architect) Blender Edit Mode for Beginners — Vertices, Edges, Faces, Loop Cut (Carse and Waterman Education) Creating Landscape and Terrain Easily — Blender Tutorial (MK Graphics) Hết Bài 7. Quay lại Blender cho Archviz — Mục lục & bắt đầu từ đâu để xem toàn bộ lộ trình. Anh em từ SketchUp qua có chỗ nào "khựng" cứ hỏi dưới bài — mình gom lại làm FAQ. Diễn đàn mở, càng nhiều câu hỏi thực tế càng tốt.
