Khách đưa một lô đất trong khu dân cư hiện hữu và hỏi: nhà xây lên có bị khối bên cạnh che nắng buổi chiều không, ban công nhìn ra thấy gì. Dựng tay toàn bộ dãy nhà xung quanh để trả lời hai câu đó thì mất vài ngày, và số liệu vẫn là ước lượng. Đây đúng là việc nên để bản đồ làm. SketchUp có sẵn một đường, và có một extension trả phí đi xa hơn nhiều.

Hai thứ khác nhau, đừng nhầm

Geo Location (Add Location) là tính năng gốc của SketchUp, không phải plugin. Vào File > Geo-location > Add Location (hoặc Window > Model Info > Geo-location), khoanh vùng trên bản đồ và nhập về. Nó gắn kinh độ, vĩ độ, cao độ cho mô hình, mang về ảnh chụp từ trên xuống và tuỳ phiên bản có thể kèm lưới địa hình. Không mất thêm tiền ngoài bản quyền SketchUp đang dùng.

Giá trị lớn nhất của Geo Location không phải là tấm ảnh, mà là toạ độ thật. Có toạ độ thì bóng đổ trong mô hình mới đúng với mặt trời tại chính địa điểm đó, vào đúng ngày giờ đó — cơ sở cho mọi phân tích nắng, che chắn, và cho ảnh render có hướng sáng thuyết phục.

PlaceMaker là một extension trả phí của bên thứ ba, do SuAppsPro phát triển. Nó không thay thế Geo Location mà đi tiếp: nhập khối nhà 3D của cả khu vực, đường sá và vỉa hè, cây xanh, mặt nước, cùng ảnh vệ tinh độ phân giải cao hơn. Nói ngắn gọn: Geo Location cho anh em mảnh đất, PlaceMaker cho anh em cả khu phố. Plugin bán theo tín dụng dùng tới đâu trả tới đó, hoặc thuê bao theo năm; giá và hạn mức thay đổi theo thời điểm nên hãy xem trang bán hàng chính chủ thay vì tin con số cũ chép lại.

Ứng dụng trong kiến trúc và thiết kế

• Phân tích nắng và bóng đổ đúng địa điểm — gắn toạ độ bằng Geo Location rồi chạy nghiên cứu bóng đổ theo mùa. Đây là căn cứ để đặt hướng ban công, chọn kích thước ô văng, bố trí sân trong. Không có toạ độ thì mọi kết luận về nắng chỉ là phỏng đoán.
• Bối cảnh đô thị quanh công trình cho phối cảnh — PlaceMaker mang về khối nhà lân cận trong vài phút. Phối cảnh có bối cảnh thật thuyết phục hơn hẳn khối nhà đứng một mình giữa nền trắng, và khách nhận ra ngay khu đất của họ.
• Kiểm tra tầm nhìn và sự che chắn — dựng bối cảnh rồi đặt camera đúng cao độ ban công, cửa sổ phòng ngủ. Trả lời được câu "đứng đây nhìn thấy gì" bằng hình ảnh thay vì lời hứa.
• Địa hình thật cho khu đất dốc chưa có hồ sơ khảo sát — địa hình nhập từ bản đồ đủ chính xác cho bước ý tưởng và báo giá sơ bộ. Khi có hồ sơ trắc địa thì thay bằng địa hình dựng từ đường đồng mức, vì dữ liệu bản đồ không đủ độ chính xác cho hồ sơ kỹ thuật.
• Nghiên cứu tuyến tiếp cận và đấu nối giao thông — dữ liệu đường và vỉa hè của PlaceMaker cho thấy lối vào, hướng xe chạy, khoảng lùi so với lộ giới, phục vụ bố trí cổng và bãi đỗ.

Thông tin plugin

Cách dùng

Geo Location:

1. Vào File > Geo-location > Add Location.
2. Tìm địa chỉ hoặc nhập toạ độ, khoanh vùng cần lấy. Khoanh vừa đủ — vùng càng rộng file càng nặng.
3. Chọn kiểu nhập: nền phẳng, hay có lưới địa hình. Tuỳ chọn hiện có phụ thuộc phiên bản SketchUp và khu vực địa lý.
4. Nhập về. Ảnh và địa hình nằm trong group riêng, đã khoá sẵn để tránh sửa nhầm.
5. Kiểm tra bóng đổ: mở Window > Shadows, chỉnh ngày giờ và xem hướng bóng có hợp lý với thực địa không.

PlaceMaker:

1. Cài extension từ trang chính chủ, đăng nhập tài khoản trong SketchUp. Phải đăng nhập trước khi tải bản đồ, nếu không sẽ không nạp được dữ liệu.
2. Gắn toạ độ cho mô hình trước (bằng Geo Location hoặc bằng công cụ định vị của chính PlaceMaker).
3. Khoanh vùng, chọn loại dữ liệu muốn nhập: ảnh vệ tinh, khối nhà, đường, cây, địa hình.
4. Xem trước, ước lượng khối lượng, rồi nhập. Nhập từng nhóm dữ liệu riêng thay vì tất cả một lần — dễ kiểm soát dung lượng hơn.
5. Đưa từng nhóm vào tag riêng để bật/tắt khi dựng và khi render.

Mẹo và lưu ý

• Dữ liệu bản đồ không phải hồ sơ khảo sát. Địa hình và khối nhà lấy từ bản đồ có sai số, đôi khi vài mét. Dùng cho ý tưởng, phối cảnh, phân tích nắng thì tốt; không dùng để tính đào đắp, làm bản vẽ san nền hay xác định ranh giới pháp lý.
• File phình rất nhanh. Ảnh vệ tinh độ phân giải cao và hàng trăm khối nhà là nguyên nhân hàng đầu khiến file nặng vài trăm MB. Khoanh hẹp, tắt tag bối cảnh khi dựng, chỉ bật lúc render.
• Đặt mô hình gần gốc toạ độ. Nhập bối cảnh rồi kéo công trình ra xa hàng km làm SketchUp mất chính xác và hiển thị giật.
• Khối nhà nhập về là khối thô, không cửa sổ, không chi tiết — đúng mục đích làm nền. Cần chi tiết ở vài công trình sát bên thì dựng riêng, đừng sửa từng khối.
• Ảnh vệ tinh và dữ liệu bản đồ có điều khoản sử dụng riêng của nhà cung cấp. Khi đưa vào hồ sơ phát hành ra ngoài, kiểm tra điều khoản của gói đang dùng.

Dùng kèm hoặc thay thế

• Có hồ sơ khảo sát thì dựng địa hình chính xác thay vì lấy từ bản đồ: Sandbox — công cụ địa hình có sẵn trong SketchUp
• Chỉ có bảng toạ độ và cao độ điểm: Make Point & Drop Point — dựng địa hình từ điểm cao độ
• Bối cảnh nặng làm treo máy, cần nhập model lớn an toàn: Skimp — nhập model nặng vào SketchUp mà không treo máy
• Phân tích nắng và bóng đổ sâu hơn cho công trình: Curic Sun — phân tích bóng đổ và nắng cho công trình

Video tham khảo (YouTube)

• Dive Deep into Add Location (Trimble SketchUp)
• GEO LOCATION IN SKETCHUP | SHOW TERRAIN (oWetZr)
• SketchUp 2024: Add Location and Terrain Volume (ProfDrafting)
• Getting Started with Placemaker for SketchUp - Easy Cities with ONE CLICK (TheSketchUpEssentials)
• SketchUp Extension Inspection: PlaceMaker (Trimble SketchUp)

Tài liệu tham khảo

• Finding and Using Add Location — SketchUp Help — tài liệu chính chủ về tính năng Add Location.
• Geolocation in SketchUp — SketchUp Help — cách gắn toạ độ và ảnh hưởng tới bóng đổ.
• Site Context and Terrain — SketchUp Help — các tuỳ chọn nhập bối cảnh khu đất và lưới địa hình.
• PlaceMaker — SketchUp Extension Warehouse — trang tải chính thức trên kho extension của SketchUp.
• PlaceMaker — Design8 — nhà phân phối, mô tả tính năng và các gói bán.