SketchUp khởi động mất hai phút rưỡi. Xoay khung nhìn thì hình giật từng nấc. Bấm lưu là ngồi chờ. Máy vẫn là máy đó, card vẫn là card đó, chỉ có điều năm ngoái nó chạy mượt. Hai thủ phạm quen mặt: bộ plugin phình ra và mô hình bẩn. Cả hai đều xử lý được trong một buổi, và cả hai đều quay lại nếu không thành thói quen.

Bài này giải quyết việc gì

SketchUp nạp toàn bộ extension đã cài mỗi lần khởi động, bất kể bạn có dùng hay không. Mỗi extension là mã Ruby chạy trong cùng một tiến trình; ba mươi extension nghĩa là ba mươi lần đọc file, dựng toolbar, đăng ký observer. Đây là lý do máy mạnh vẫn khởi động chậm.

Phần thứ hai nằm ở mô hình. SketchUp dựng hình bằng đa giác và vẽ lại toàn bộ khung nhìn mỗi khung hình. Ba thứ làm nó nghẹt: số mặt quá lớn (model nhập từ nguồn ngoài, đường cong quá mịn), texture quá nặng (ảnh 4K cho một viên gạch), và hình học rác (cạnh thừa, mặt chồng, component nhân bản vô tội vạ).

Cần phân biệt rõ: tắt extension giúp khởi động nhanh và giảm xung đột, nhưng không làm file nhẹ đi. Dọn mô hình làm file nhẹ và khung nhìn mượt, nhưng không làm khởi động nhanh hơn. Máy chậm thường do cả hai, phải làm cả hai.

Ứng dụng trong kiến trúc và thiết kế

• Giai đoạn phương án, cần xoay khối liên tục — tắt nhóm extension render, vật liệu, địa hình; chỉ để bộ dựng hình. Khởi động nhanh gấp đôi, và không có observer nào chạy ngầm mỗi lần bạn chọn đối tượng.
• Nhận file từ đơn vị khác — việc đầu tiên là mở Model Info xem số mặt và số component, chạy Purge, rồi kiểm tra texture. File hai trăm megabyte thường xuống dưới năm mươi mà không mất gì nhìn thấy được.
• Cảnh quan nhiều cây — cây 3D chi tiết là nguyên nhân số một của mô hình đứng hình. Đổi sang component dùng chung, hoặc chuyển thành proxy để engine render nạp lúc render thay vì lúc dựng.
• Trước khi gửi cho khâu render — dọn file trước khi gửi, không phải sau. Bên render nhận file bẩn sẽ mất nửa ngày dò, và họ không dám xoá gì vì sợ mất hình học của bạn.
• Trước hạn nộp hồ sơ — đừng cài extension mới. Xung đột extension hay biểu hiện thành lỗi lúc lưu, và mất file lúc đó là mất thật.
• Máy nhân viên cấu hình vừa phải — dựng sẵn hai bộ extension: bộ "dựng hình" và bộ "hoàn thiện". Đổi bộ theo đầu việc thay vì bắt máy gánh cả trăm extension suốt ngày.

Cách dùng

Phần 1 — gọn bộ plugin

1. Mở Extensions > Extension Manager, tab Home. Đọc lướt danh sách và tự hỏi: ba tháng qua có dùng cái này lần nào không.
2. Tắt bằng công tắc bên phải thay vì gỡ hẳn. Tắt là khỏi nạp, mà bật lại được ngay khi cần.
3. Khởi động lại SketchUp, đo thời gian khởi động trước và sau.
4. Gỡ hẳn những extension trùng chức năng (ba plugin Mirror thì giữ một).
5. Nếu cần đổi bộ thường xuyên, dùng trình quản lý plugin theo bộ, xem RBC Plugin Manager — bật/tắt plugin theo bộ công việc.

Phần 2 — dọn mô hình

6. Window > Model Info > Statistics, xem số Edge, Face, Component. Đây là mốc để so sau khi dọn.
7. Bấm Purge Unused ngay trong bảng đó. Nó xoá component, vật liệu, tag, style không còn được dùng.
8. Chạy CleanUp³ để gộp mặt đồng phẳng, xoá cạnh thừa và hình học lạc, xem CleanUp³ và bộ dọn dẹp — làm nhẹ file SketchUp phình to.
9. Kiểm tra texture: vật liệu nào dùng ảnh lớn hơn 2048 pixel thì hạ xuống. Xem Tối ưu kích thước texture — cách file SKP nhẹ đi nhiều lần.
10. Soát component trùng lặp trong bảng Components: nhiều definition cùng tên với hậu tố #1, #2 là dấu hiệu Make Unique bừa bãi.
11. Với model nhập từ ngoài quá nặng, giảm số mặt ngay khi nhập thay vì nhập rồi sửa, xem Skimp — nhập model nặng vào SketchUp mà không treo máy.
12. Ẩn bớt tag khi đang dựng. SketchUp không vẽ những gì bị ẩn.

Phần 3 — xử lý từ bên CAD trước khi nhập

13. Trong file CAD, xoá đối tượng không cần, tắt layer thừa, chỉ giữ nét cần đồ lại.
14. Xác định đúng đơn vị file CAD trước khi nhập, tránh phải Scale cả mô hình sau đó.
15. Đưa mọi đối tượng CAD về 2D trước khi nhập; đường 3D lạc cao độ là nguồn gốc của cả mớ mặt không vá được.

Mẹo và lưu ý

• Purge không thu nhỏ file ngay lập tức trong mọi trường hợp. Purge xong hãy Save As ra tên mới, SketchUp ghi lại file sạch và dung lượng mới hiện đúng.
• Đừng dùng CleanUp³ với tuỳ chọn mạnh nhất trên file đang làm dở mà chưa sao lưu. Nó gộp mặt rất hiệu quả nhưng có thể làm mất cạnh bạn cố ý giữ.
• Đường tròn 96 cạnh nhân với hai trăm cái cột là hai mươi nghìn mặt cho thứ không ai nhìn thấy. Giảm số đoạn của Circle và Arc ngay lúc vẽ.
• Style hiển thị cũng tốn tài nguyên. Tắt Profiles, Depth Cue, và bóng đổ khi đang dựng; bật lại khi trình bày.
• Máy chậm đột ngột sau khi cài một extension mới thì gần như chắc chắn là do nó. Tắt đúng cái vừa cài trước khi đi tìm nguyên nhân khác.

Dùng kèm hoặc thay thế

• Bật tắt plugin theo bộ công việc: RBC Plugin Manager — bật/tắt plugin theo bộ công việc
• Dọn hình học rác bằng CleanUp³: CleanUp³ và bộ dọn dẹp — làm nhẹ file SketchUp phình to
• Hạ dung lượng texture: Tối ưu kích thước texture — cách file SKP nhẹ đi nhiều lần
• Nhập model nặng mà không treo máy: Skimp — nhập model nặng vào SketchUp mà không treo máy
• Danh sách extension đang cài để rà soát: Danh mục plugin SketchUp của Lotuz — hơn 100 extension

Video tham khảo (YouTube)

• How to Speed Up Your SketchUp Model (Optimize & Reduce File Size) (mind.sight.studios)
• 6 Tips for REDUCING MODEL FILE SIZE in SketchUp (TheSketchUpEssentials)
• Why Are Your SketchUp Files SO BIG? What Causes Large Files in SketchUp! (TheSketchUpEssentials)
• Clean Up SketchUp Models the RIGHT Way with Curic SafeClean! (Free Extension) (TheSketchUpEssentials)
• Sketchup How To Purge (Mufasu CAD)

Tài liệu tham khảo

• Cleaning Up Bloated Models — nguyên nhân làm file phình và cách xử lý.
• Purging Unused Entities — Purge Unused hoạt động thế nào.
• Managing Extensions — bật tắt và gỡ extension.
• Loading Policy Preferences — kiểm soát extension nào được nạp khi khởi động.
• Minimize Tag Usage — giảm số tag để mô hình nhẹ và dễ chia sẻ.