Nếu anh em đang từ SketchUp qua, đây là bài quan trọng nhất để "chuyển não". Blender có làm được mọi thứ SketchUp làm — group, component, quản lý, đổ vật liệu, địa hình — nhưng gọi tên khác và tư duy khác một chút. Bài này ánh xạ từng khái niệm SketchUp sang Blender, kèm cách chỉnh sửa điểm/cạnh/mặt và dựng địa hình.

0. Bảng thần chú: SketchUp → Blender

Dán bảng này cạnh màn hình trong tuần đầu:

Cú sốc lớn nhất: trong SketchUp mọi nét vẽ là geometry "dính", phải bọc Group/Component để nó không dính. Trong Blender thì ngược lại — mỗi object đã tách sẵn, "gom nhóm" mới là việc anh chủ động làm (Collection / Join / Parent). Hết cảnh "lỡ tay dính mặt vào tường".

1. Đối tượng trong Blender: Object và Data là HAI thứ

Đây là điểm SketchUp không có. Trong Blender mỗi thứ nhìn thấy gồm 2 tầng:

• Object = một "vỏ" mang vị trí / xoay / scale + tên + nằm trong Collection nào.
• Object Data (Mesh) = hình học thật (điểm/cạnh/mặt), vật liệu, UV.

Một Object trỏ tới một Data. Điều hay: nhiều Object có thể trỏ tới CÙNG một Data — đó chính là "Component" của SketchUp.

• Object Properties (biểu tượng ô vuông cam): transform, hiển thị.
• Object Data Properties (biểu tượng tam giác xanh): UV, vertex groups, shape keys, normals.
• Con số cạnh tên mesh (vd Cube 2) = số Object đang dùng chung data đó. Bấm vào = Make Single User (tách riêng — y hệt "Make Unique" của SketchUp Component).

2. "Group" trong Blender — có 3 cách, chọn theo ý định

Blender không có một nút "Group" duy nhất. Hỏi "tôi muốn gì?" rồi chọn:

• Collection ≈ vừa là Tag vừa là "folder group" của SketchUp — ẩn/hiện bằng phím số hoặc con mắt trong Outliner, và có thể Collection Instance để nhân cả cụm.
• Join Ctrl+J giống "gộp" — nhưng cẩn thận: sau khi Join là một mesh, muốn tách lại phải vào Edit Mode chọn phần đó rồi P (Separate).
• Chi tiết Outliner/Collection/parent đã có ở Bài 4 — Quản lý đối tượng: Outliner, Collections, parent & instance.

3. Đối tượng lặp lại (instance) — "Component" của Blender

Đây là chỗ Blender rất mạnh, đúng thứ anh em quen dùng Component để làm nhẹ file:

Phân biệt: Shift+D = nhân bản độc lập (như Group copy — mỗi bản sửa riêng). Alt+D = nhân bản liên kết (như Component — sửa 1 đổi tất). Nhớ đúng 2 phím này là đỡ 80% rắc rối.

4. Quản lý đối tượng Mesh

• Outliner (góc trên phải): cây toàn scene. F2 đổi tên, con mắt ẩn/hiện, kéo-thả vào Collection. Đặt tên ngay — Cube.001 tràn màn hình là ác mộng.
• Object Mode Edit Mode: Tab qua lại. Object Mode = xếp đặt/di chuyển khối (như thao tác ngoài group SketchUp); Edit Mode = sửa hình bên trong (như double-click vào group).
• Users count + Make Single User: như mục 1 — kiểm soát bản nào share, bản nào riêng.
• Apply Transform Ctrl+A: sau khi scale/xoay khối, nên Apply Scale để scale về 1.0 — nếu không, modifier, vật liệu và bevel sẽ tính sai. Đây là bước SketchUp không cần nhưng Blender rất cần.

5. Chỉnh sửa hình học: điểm — cạnh — mặt

Nhấn Tab để vào Edit Mode, rồi chọn cấp:

Các lệnh dựng hình lõi (ánh xạ SketchUp):

Ba khác biệt phải nhớ:

1. Không auto-face: vẽ 4 cạnh kín trong Blender không tự ra mặt — chọn 4 điểm rồi F. (Bù lại Blender cho n-gon — mặt nhiều hơn 4 cạnh — thoải mái hơn.)
2. Normal (mặt trước/sau): mỗi mặt có hướng. Mặt "quay ngược" gây tối đen, thủng khi render. Shift+N tính lại; bật overlay Face Orientation để soi (xanh = đúng, đỏ = ngược).
3. Không "sticky": trong một object, đùn thêm thì dính liền (tốt). Nhưng hai object khác nhau chồng lên nhau không bao giờ tự dính — muốn khoét/giao phải dùng Boolean modifier hoặc Knife.

Nền tảng box-modeling đã có ở Bài 3 — Dựng hình cho Archviz: box modeling, modifier, tường sàn cửa; bài này bổ sung góc nhìn SketchUp.

6. Đổ vật liệu lên khối / từng mặt

Giống "paint bucket lên 1 mặt" của SketchUp, nhưng qua material slot:

1. Tab Material Properties → tạo các vật liệu cần (mỗi vật liệu = 1 slot).
2. Vào Edit Mode (Tab), chọn cấp mặt (3), chọn các mặt muốn sơn.
3. Chọn slot tương ứng trong danh sách → bấm Assign.

• Gán cả object một màu: ở Object Mode chỉ cần 1 slot, không cần vào Edit Mode.
• Khung cửa khác màu tường trên cùng khối: thêm slot thứ 2, Assign cho các mặt khung.
• Cách dựng vật liệu chân thực (Principled BSDF, PBR, kính, gỗ...) ở Bài 6 — Vật liệu & Shading: tạo vật liệu, các loại & thuộc tính, phím tắt.

7. Surface phức tạp & địa hình

SketchUp dùng Sandbox; Blender có 4 con đường, chọn theo nhu cầu:

• Từ đường bình độ (contour): vẽ/nhập các đường bình độ → nối bằng Bridge Edge Loops, hoặc Shrinkwrap một lưới phẳng bám lên chúng (tương tự From Contours).
• Đặt công trình lên địa hình: dùng Shrinkwrap cho nền, hoặc Boolean để khoét móng — thay cho Stamp/Drape.
• Nhớ chia đủ mesh trước khi Displace/Sculpt (Displace lên mặt phẳng 4 đỉnh sẽ chẳng nhúc nhích).

8. Bẫy hay gặp khi từ SketchUp qua

Video tham khảo (YouTube)

• Blender for SketchUp users: Extrudes and Dimensions — Migration Guide (Blender 3D Architect)
• Blender Edit Mode for Beginners — Vertices, Edges, Faces, Loop Cut (Carse and Waterman Education)
• Creating Landscape and Terrain Easily — Blender Tutorial (MK Graphics)

Hết Bài 7. Quay lại Blender cho Archviz — Mục lục & bắt đầu từ đâu để xem toàn bộ lộ trình. Anh em từ SketchUp qua có chỗ nào "khựng" cứ hỏi dưới bài — mình gom lại làm FAQ. Diễn đàn mở, càng nhiều câu hỏi thực tế càng tốt.