Có một khoảnh khắc rất dễ nhận ra trong buổi thuyết trình: khách đang xem ảnh 360 phòng khách, rồi hỏi "từ đây sang bếp có xa không?". Ảnh panorama đứng yên không trả lời được câu đó, vì nó chỉ là một tấm ảnh cầu tại một điểm. Spatial Tour thì trả lời được, vì nó mang theo thông tin không gian: khách bấm về phía bếp là thật sự di chuyển tới đó, hotspot bám lên bề mặt vật thể, và có cả chế độ nhìn toàn bộ căn hộ như một mô hình nhà búp bê. Bài này đi từ lúc tạo tour trong D5 tới lúc gửi link cho khách.

Tính năng này giải quyết việc gì

Khác biệt gốc rễ so với Panorama Tour nằm ở chỗ Spatial Tour phải được tạo trong D5 rồi mới tải lên, chứ không phải gom ảnh rời trên trình duyệt. Nhờ vậy nó giữ được thông tin không gian, và mở ra ba thứ mà tour ảnh rời không có: dịch chuyển 3D giữa các điểm, hotspot neo theo bề mặt vật thể, và đo kích thước.

Khi vào trạng thái biên tập tour, D5 chuyển sang một môi trường riêng và tự đổi vài thứ: khung nhìn chuyển sang phép chiếu phối cảnh, không chọn được model nữa, chế độ di chuyển tự do bật lên (dùng phím AWSDQE), và các hiệu ứng Auto Exposure, Depth of Field, Bloom, Vignetting, Chromatic Aberration bị tắt. Đây không phải lỗi — tour là môi trường xem tương tác, những hiệu ứng đó không hợp.

Mỗi điểm tham quan có hai cách hiển thị: vị trí trên mặt đất (mặc định) và vị trí camera thật. Chuột phải để đổi qua lại. Điểm đầu tiên anh em thêm vào mặc định trở thành điểm xuất phát.

Sau khi render, D5 tự sinh thêm 3D Dollhouse — chế độ nhìn toàn bộ không gian như một mô hình cắt nóc. Chất lượng của nó phụ thuộc thẳng vào việc anh em đặt điểm tham quan có phủ hết không gian hay không.

Giới hạn cần biết: tour không cho hai người sửa cùng lúc — ai vào biên tập trước là dự án bị khóa. Với nhóm nhiều người, phải phân công rõ ai cầm file.

Ứng dụng trong kiến trúc và thiết kế

Bàn giao căn hộ mẫu cho bộ phận kinh doanh. Đây là sản phẩm mà chúng tôi thấy khách dùng lâu nhất sau khi bàn giao. Tour có đủ phòng, có hotspot chú thích vật liệu, có sơ đồ mặt bằng để định vị — nhân viên bán hàng mở lên là dẫn khách đi được, không cần kiến trúc sư đứng cạnh.

Nhà ở thấp tầng nhiều tầng lầu. Sơ đồ mặt bằng dẫn hướng cho phép tạo nhiều lớp theo tầng, người xem đổi tầng bằng danh sách thả xuống ngay trên bản đồ nhỏ. Không có nó, khách đi tới tầng hai là mất phương hướng.

Trình bày phương án chiếu sáng ngày và đêm. Trình biên tập cho tải hai panorama khác nhau ở cùng một vị trí — ví dụ một bản chưa bật đèn và một bản đã bật — rồi tự tạo công tắc để người xem chuyển qua lại. Đây là cách trình bày phương án đèn thuyết phục nhất mà không phải làm hai tour.

Duyệt phương án với khách ở xa. Tour có chức năng bình luận: khách đăng nhập tài khoản D5 rồi ghim ghi chú ngay tại điểm trong không gian, kèm ảnh chụp màn hình. Với Spatial Tour, ghim ghi lại tọa độ ba chiều và vẫn hiện khi chuyển cảnh trong tầm nhìn. Nhận phản hồi kiểu này gọn hơn hẳn danh sách gạch đầu dòng trong email.

Công trình công cộng, nhà máy, không gian phức tạp. Ở quy mô này, khả năng đo kích thước ngay trong tour là thứ khách kỹ thuật hỏi tới, và nó chỉ có ở Spatial Tour.

Thông số chính

Cách làm

1. Mở dự án render trong D5, bấm biểu tượng Tour, tạo dự án mới rồi bấm Edit để vào môi trường biên tập.
2. Chọn vị trí đứng đầu tiên và thêm điểm. Điểm đầu tiên mặc định là điểm xuất phát. Chuột phải lên điểm để đổi cách hiển thị, đặt lại làm điểm xuất phát, hoặc xóa.

3. Gán bối cảnh cho từng điểm. Bấm một cảnh trong danh sách bên trái để áp bộ thông số môi trường của cảnh đó vào điểm đang chọn. Cũng chép và dán được thông số môi trường cùng trạng thái hiển thị của lớp từ cảnh này sang điểm khác.

4. Bấm Done để sang chế độ xem thử. Camera tự quay về điểm xuất phát; bấm trong cảnh để nhảy giữa các điểm. Chỉ những điểm đã đặt mới đi tới được.
5. Render tour. Chọn nơi lưu và độ phân giải rồi bấm Render. Kết quả là một thư mục web chứa các ảnh panorama, file JS và tài nguyên đi kèm; mở xem thử ngay bằng nút Preview.

6. Tải lên và biên tập tiếp trên web. Bấm Share để đưa lên D5 Cloud, đặt tên và gắn vào một dự án. Sau đó vào D5 Showreel, bấm Edit để mở trình biên tập panorama.
7. Thêm hotspot đa phương tiện ở những chỗ cần giải thích. Vật liệu mặt bếp, thông số cửa, video giới thiệu chủ đầu tư — tất cả nhét vào hotspot thay vì bắt khách đọc tài liệu rời.

8. Tải sơ đồ mặt bằng làm bản đồ dẫn hướng. Sau khi tải, bấm đúp lên vị trí tương ứng trên bản đồ để đặt biểu tượng camera; nếu hướng camera không khớp thực tế thì xoay riêng biểu tượng mà không phải xoay panorama.

9. Đặt tên, lời giới thiệu và bật cho phép bình luận trong thiết lập chung, rồi chia sẻ link.

Mẹo và lưu ý

• Đặt điểm tham quan là bài toán phủ, không phải bài toán đẹp. Chất lượng 3D Dollhouse phụ thuộc vào việc hình học có được nhìn thấy từ các điểm hay không. Một điểm trong mỗi phòng thường là đủ; phòng có hình dạng phức tạp hoặc bị đồ đạc che thì phải thêm điểm, nếu không sẽ có mảng bị khuyết.
• Đừng đặt điểm sát tường hoặc sát góc. Cũng như panorama, đứng sát là một nửa khung hình thành mảng đặc.
• Nhớ là hiệu ứng bị tắt trong môi trường tour. Cảnh render ảnh tĩnh đẹp nhờ Depth of Field và Bloom, nhưng vào tour thì không còn, nên đừng ngạc nhiên khi tour trông "phẳng" hơn ảnh. Nếu cần, bù bằng ánh sáng chứ không bù bằng hiệu ứng.
• Tour bị khóa khi có người đang sửa. Trong nhóm, chốt một người cầm file; người khác mở ra sửa song song là không được.
• Mỗi lần tải lên cloud là tạo một file tour mới, bản cũ vẫn giữ. Tiện khi cần đối chiếu phiên bản, nhưng cũng dễ làm dự án đầy file — dọn định kỳ.
• Link ngắn có ảnh xem trước, link dài thì không. Khi gửi qua mạng xã hội hoặc nhóm chat, dùng link ngắn để hiện được ảnh bìa và mô tả dự án.
• Bàn giao được cả bản chạy ngoại tuyến. Sau khi render, toàn bộ thư mục web chép sang máy khác vẫn mở được bằng trình duyệt. Rất hữu ích khi thuyết trình ở nơi mạng yếu.
• Kiểm trên điện thoại trước khi gửi. Phần lớn khách xem tour lần đầu bằng điện thoại, không phải máy tính.

Dùng kèm

• Ảnh 360 rời, nhẹ hơn và nhận ảnh từ mọi phần mềm: Panorama Tour — ảnh 360 giao khách xem trên điện thoại
• Đưa mô hình lên trình duyệt dạng 3D tương tác: XR Tour — đưa mô hình lên kính thực tế ảo
• Quản lý, chia sẻ và bảo vệ link tour: D5 Showreel và outro riêng — đóng gói sản phẩm có thương hiệu
• Dựng sáng cho cảnh kiến trúc: Ánh sáng trong D5 — thứ tự dựng sáng cho một cảnh kiến trúc

Bài nằm trong bộ giáo trình D5 Render do Lotuz Studio biên soạn và chia sẻ mở cho cộng đồng
diễn hoạ kiến trúc Việt Nam. Lotuz Studio là công ty tư vấn thiết kế kiến trúc tại Đà Nẵng, 10+ năm
làm thiết kế và diễn hoạ cho dự án trong nước lẫn quốc tế.
Xem thêm tại lotuz.vn — hoặc lotuz.ai nếu anh em quan tâm
bộ công cụ AI cho Photoshop do chúng tôi tự phát triển.

Video tham khảo (YouTube)

• D5 Render 3.0 Spatial Tour Setup Guide (360 Virtual Tours in Minutes) (Andy Christoforou - ArchViz & AI Academy)
• Creating a 360 Virtual Tour in D5 Render (Team Version) (Spacios Group Inc)
• D5 Render | 360° Virtual Tour Example (Vaz Produções)
• How to create 360° Virtual Walk-Through | D5 Render | Github | Marzipano (The Digital Da Vinci)
• D5 Render - Tutorial panoramas em 360° (roundme.com) (Descomplica Render!)

Tài liệu tham khảo

• Spatial Tour — tạo tour, hai cách hiển thị điểm, 3D Dollhouse và cách chia sẻ.
• D5 Render Tour Editor — nguồn của bảng thiết lập chung, hotspot, sơ đồ mặt bằng và bình luận.
• Panorama Tour — đối chiếu khác biệt giữa hai loại tour.
• D5 Showreel — nơi tour được lưu, quản lý và chia sẻ.