Có một mục trong D5 mà rất nhiều người dùng vài năm vẫn chưa từng mở: Preference — Widget. Đây là nơi bật các module mở rộng, và trong đó có mấy thứ giải quyết đúng những việc mà anh em vẫn đang làm vòng vo bằng cách khác — xuất EXR để hậu kỳ, chỉnh màu theo vùng sáng tối riêng biệt, chiếu hình lên tường, gộp nhiều file dự án của cả nhóm thành một.

D5 để mặc định tắt để giữ giao diện gọn. Nhưng nếu anh em làm nghề nghiêm túc thì đây là chỗ nên ghé qua ngay từ ngày đầu.

Tính năng này giải quyết việc gì

Widget bổ sung tính năng nâng cao mà không làm rối giao diện chính. Vào Menu — Preference — Widget để xem đã cài gì, bật tắt từng cái bằng một cú bấm.

Advanced Image Rendering mở thêm định dạng xuất ảnh: .png, .jpg, .tga, .tif, .exr, kèm khả năng chọn channel.

Advanced Video Rendering cho chọn .mp4 hoặc .avi khi xuất video, và xuất dãy khung hình dạng .png hoặc .exr kèm channel.

Color Grading cho phép kiểm soát chính xác giá trị tông màu của bốn vùng riêng biệt: Midtones, Shadows, Highlights và Global, ngay trong panel Effect.

Bấm bốn nút phía trên để chuyển giữa bốn bánh xe. Kéo quanh đĩa để chỉnh màu, tương ứng giá trị H; kéo theo phương bán kính để chỉnh độ bão hoà, tương ứng S; và sửa giá trị V để chỉnh độ sáng.

Stage Light mô phỏng đèn sân khấu chuyên nghiệp, thêm vào từ thanh điều hướng, mục Add Lights.

Projector là một loại nguồn sáng hình chữ nhật, chiếu được ảnh định dạng jpg, png, bmp và video định dạng mp4, avi, wmv.

Advanced Camera Tool ở giai đoạn thử nghiệm, cho đặt camera như một đối tượng độc lập trong cảnh, có cửa sổ hình-trong-hình để vừa dựng cảnh vừa xem bố cục từ góc khác. Nó bổ sung các tỉ lệ khung đặt sẵn 16:9, 3:2, 4:3, 1:1 và các tỉ lệ dọc.

Merge Projects gộp tối đa 10 file thành một, dùng cho dự án lớn nhiều người cùng làm.

Ứng dụng trong kiến trúc và thiết kế

Bộ ảnh giao khách cần đồng nhất tông màu — Color Grading là công cụ đúng. Kéo Global trước để đặt tông chung cho cả cảnh, rồi mới đụng tới Shadows và Highlights. Ví dụ hay dùng của chúng tôi cho cảnh resort ven biển buổi chiều: đẩy Shadows hơi ngả lam, kéo Highlights ấm lên một chút — vùng bóng đổ trên cát lập tức trong hơn, mảng tường trắng bớt vẻ bệt.

Ảnh nội thất buổi tối cần giữ chi tiết vùng tối — chỉnh riêng V của Shadows thay vì kéo exposure toàn ảnh. Kéo exposure là kéo cả vùng sáng lên theo, đèn trần sẽ cháy.

Sảnh khách sạn, showroom, không gian sự kiện — Stage Light. Đèn hắt lên trần với hoa văn gobo là thứ làm ảnh sảnh khác hẳn ảnh render thông thường. Nhớ điều kiện: muốn thấy chùm sáng thì phải bật Fog và Tindal trong panel Environment, rồi mới tăng Haze của đèn. Chỉnh Haze mà không bật Fog thì tham số không có tác dụng, đây là câu hỏi thường gặp nhất về tính năng này.

Rạp chiếu, phòng họp có màn chiếu, mặt đứng chiếu sáng nghệ thuật — Projector. Nó chiếu được cả video, nên làm được cảnh màn hình đang phát nội dung. Muốn thấy luồng sáng trong không khí thì bật Volume Light trong Environment — Weather — Fog trước.

Ảnh cần hậu kỳ sâu ở ngoài — bật Advanced Image Rendering để xuất .exr kèm channel, điều kiện cần nếu định chỉnh màu theo lớp hoặc ghép trong phần mềm hậu kỳ chuyên dụng. Dự án lớn chia nhiều người dựng thì dùng Merge Projects để gộp lại cuối cùng.

Thông số chính

Đèn sân khấu và đèn chiếu dùng chung nhiều tham số.

Giới hạn cần nhớ: tổng số Stage Light và Projector trong một cảnh tối đa là 64. Vượt quá thì preview và ảnh xuất ra có thể sai. Số chùm sáng thể tích mặc định tối đa là 32, nâng được tới 256 ở Preference — Rendering — Detailed Stage Light Beam Quantity Limit, và thiết lập này đi theo từng project.

Cách làm

1. Vào Menu — Preference — Widget, bật những module cần dùng. Không phải bật hết, mỗi module bật lên là thêm một mục trong giao diện.
2. Với Color Grading: mở panel Effect, chỉnh Global trước để đặt tông chung, rồi mới sang ba vùng còn lại.
3. Muốn tạm ẩn hiệu ứng của một bánh xe, bấm biểu tượng ẩn cạnh tên bánh xe đó; muốn ẩn toàn bộ thì vào mục More ở góc trên bên phải. Chỉnh hỏng thì bấm nút khôi phục ở góc dưới bên phải bánh xe, hoặc vào More để đặt lại tất cả.
4. Với Stage Light: bật Fog và Tindal trong Environment trước, rồi mới tăng Haze của đèn. Fog không cần cao, để các nguồn sáng khác không bị ảnh hưởng theo.

5. Với Projector: bật Volume Light trong Environment — Weather — Fog nếu muốn thấy luồng sáng, rồi chỉnh UV cho hình chiếu vào đúng vị trí.
6. Với Merge Projects: kiểm tra trước bốn điều kiện — file còn nguyên vẹn, các file cùng phiên bản, ổ đĩa còn trống nhiều hơn tổng dung lượng các file, và nơi gộp không có file trùng tên.

Mẹo và lưu ý

• File thêm vào đầu tiên là file chính khi gộp. Nếu bắt đầu gộp trong lúc đang mở một dự án thì dự án đó tự thành file chính. Mục được tick sẽ giữ lại, mục không tick bị loại; hai file cùng có một đèn và cùng tick thì tham số của file thêm sau đè lên file trước.
• Nhân bản nhiều Stage Light rồi thấy màu nhạt bất thường là do giới hạn chi tiết chùm sáng. Nâng Max Detailed Beams lên, đổi lại tốn thêm bộ nhớ đồ hoạ.
• Phản chiếu gương của Stage Light và Projector chưa được hỗ trợ trong bản hiện tại. Đừng dựng phương án chiếu sáng dựa vào phản chiếu của đèn trên mặt gương.
• Color Grading là chỉnh tổng thể, không phải chỉnh cục bộ. Cần đổi màu riêng một mảng tường thì vẫn phải làm ngoài.
• Advanced Camera Tool ghi được camera vào danh sách scene và giữ nguyên tỉ lệ bố cục khi render, nhưng đồng bộ dữ liệu mô hình hiện chưa hỗ trợ.

Dùng kèm

• Chỉnh màu sau khi đã xuất ảnh bằng AI: AI Post-Processing — nâng ảnh mà không mất kiến trúc gốc
• Đèn nhân tạo thông thường trong D5: Ánh sáng trong D5 — thứ tự dựng sáng cho một cảnh kiến trúc
• Xuất ảnh và chọn định dạng, channel: Xuất ảnh tĩnh chất lượng cao và xử lý ảnh bị nhiễu hạt
• Tiêu cự và tỉ lệ khung của camera chính: Camera trong D5: tiêu cự, FOV và bố cục kiến trúc

Bài nằm trong bộ giáo trình D5 Render do Lotuz Studio biên soạn và chia sẻ mở cho cộng đồng
diễn hoạ kiến trúc Việt Nam. Lotuz Studio là công ty tư vấn thiết kế kiến trúc tại Đà Nẵng, 10+ năm
làm thiết kế và diễn hoạ cho dự án trong nước lẫn quốc tế.
Xem thêm tại lotuz.vn — hoặc lotuz.ai nếu anh em quan tâm
bộ công cụ AI cho Photoshop do chúng tôi tự phát triển.

Video tham khảo (YouTube)

• D5 Widget｜Virtual Reality, Stage Light, Color Grading, EXR, Sequence of Frames (D5 Official)
• D5 Render | How to use Stage Light in D5 Render? (D5 Official)
• D5 RENDER TUTORIAL - LIGHTING AND MATERIAL SETUP FOR STUDIO LIGHT - PRODUCT PRESENTATION (Marsetyo Aji)
• D5 RENDER 2.0 - USE LUT FILE .CUBE TUTORIAL (Reimerly Duong)
• Is Your Render MISSING Something? (Gobos, Light Maps, Imperfections) (Greyscalegorilla)

Hai video cuối nói về kỹ thuật chỉnh màu bằng file LUT và về nguyên lý gobo nói chung, không phải hướng dẫn trực tiếp panel Widget của D5 — đưa vào vì cùng nhóm việc.

Tài liệu tham khảo

• D5 Render Docs — Widget — danh sách module mở rộng, Stage Light, Projector, Merge Projects
• D5 Render Docs — Color Grading Widget — bốn bánh xe màu và cách ẩn, khôi phục
• D5 Render Docs — Stage Light Widget — tham số đèn sân khấu và giới hạn số lượng
• D5 Render Docs — Projector Widget — tham số đèn chiếu và điều kiện hiện luồng sáng
• D5 Render Docs — Advanced Camera Tool — camera độc lập và các tỉ lệ khung đặt sẵn