Sáng vào xưởng, màn hình đen, máy đã tắt từ lúc nào không biết, thư mục output trống. Hoặc tệ hơn:
file mở lên báo lỗi và không vào được nữa. Đây là tình huống ai làm diễn hoạ cũng gặp vài lần. Điều
quan trọng là biết phân biệt lỗi phần cứng với lỗi phần mềm, vì hai loại này chữa hoàn toàn khác nhau
và chẩn đoán nhầm thì mất cả ngày sửa sai chỗ.

Hai nhóm nguyên nhân

Nhóm phần cứng — dấu hiệu nhận ra là máy tắt hoặc treo, không phải phần mềm báo lỗi:

Render là bài kiểm tra sức khoẻ phần cứng khắc nghiệt nhất mà máy trạm phải chịu — CPU chạy 100% mọi
nhân, liên tục nhiều giờ. Máy dùng văn phòng bình thường thì không sao, đến khi render mới lộ.

Nhóm phần mềm — dấu hiệu là 3ds Max báo lỗi hoặc tự thoát, còn máy vẫn chạy:

• Lỗi Windows hoặc driver card đồ hoạ.
• Lỗi bản thân 3ds Max hoặc bản Corona không tương thích.
• Xung đột plugin — hay gặp khi cài nhiều script cùng lúc hoặc mở file dựng bằng bản Max khác.
• Phần mềm diệt virus chặn 3ds Max ghi file, hoặc chặn giao tiếp khi render qua mạng.
• Hết RAM. Đây là ca phổ biến nhất và có bài riêng: Tối ưu RAM — cảnh nặng mà máy không tràn bộ nhớ

Khoanh vùng theo bốn bước

1. Xác định lỗi có lặp lại không. Render lại đúng cảnh đó, đúng góc đó. Nếu chết ở cùng một chỗ
mỗi lần thì đây là lỗi cảnh hoặc lỗi phần mềm. Nếu chết ở chỗ ngẫu nhiên khác nhau thì nghiêng về
phần cứng, thường là RAM hoặc nhiệt độ.

2. Thử cảnh sạch. Mở một file đơn giản, render thử vài phút. Nếu file sạch cũng chết thì vấn đề
không nằm ở cảnh — khỏi mất công dọn cảnh.

3. Bật lại từng phần. Nếu nghi cảnh, tắt lần lượt: displacement, render element, LightMix. Cái nào
tắt đi mà chạy được thì đó là thủ phạm. Đây là cách chẩn đoán chậm nhưng chắc chắn.

4. Xem log và Task Manager. Corona ghi log riêng. Trước khi kết luận, xem thông báo cuối cùng nó
kịp in ra. Nếu Task Manager cho thấy RAM sát trần trước khi chết thì mọi giả thuyết khác đều thừa.

Cứu file đã hỏng

3ds Max có sẵn ba lớp phòng vệ, biết dùng thì tỷ lệ cứu được rất cao:

• Crash Recovery System. Khi 3ds Max sập bất thường, nó cố lưu file đang có trong bộ nhớ thành
  <tên file>_recover.max vào thư mục Auto Backup. Chỗ đầu tiên phải mở khi vào lại phần mềm.
• Auto Backup. Bật ở Customize > Preferences > Files > Auto Backup. Lưu ý mâu thuẫn: khi render
  qua đêm thì nên tắt để tránh tự lưu file lớn giữa lúc RAM sát trần; khi đang dựng hình thì nên
  bật. Hai giai đoạn, hai cấu hình.
• Hold và Fetch. Lưu tạm trạng thái cảnh trước một thao tác nguy hiểm, kéo lại được ngay. Rẻ hơn
  nhiều so với lưu file mới.

Nếu file mở lên là sập, thử Merge thay vì Open: mở một file trắng, chạy Merge từ file hỏng, xem
danh sách đối tượng. Merge từng cụm để tìm đúng đối tượng gây lỗi rồi bỏ nó ra. Cách này cứu được
phần lớn ca hỏng cục bộ. 3ds Max cũng đánh dấu đối tượng có modifier stack hỏng bằng một dummy đỏ để
giữ nguyên vị trí và liên kết.

Ứng dụng trong kiến trúc và thiết kế

• Render qua đêm cho deadline sáng mai — chia nhỏ. Render từng góc thành từng job riêng, ghi ra
  file riêng, thay vì một hàng đợi 12 góc chạy liền. Chết ở góc thứ ba thì vẫn còn hai góc đầu.
• Xưởng không có UPS — mất điện lúc 3 giờ sáng là mất trắng đêm render. Một bộ lưu điện cho máy
  trạm chính rẻ hơn nhiều so với một lần trễ deadline.
• Máy nhân viên mới lắp, render là tắt — kiểm nhiệt độ CPU và công suất nguồn trước khi nghi phần
  mềm. Bộ nguồn thiếu vài chục watt chỉ lộ ra khi CPU chạy toàn tải.
• File nhận từ đối tác không mở được — thử Merge vào file trắng thay vì Open, và dọn bằng script
  chuyên dụng trước khi đưa vào cảnh chính. Chi tiết: Dọn file 3ds Max: giảm dung lượng và gỡ rác tích tụ
• Thư mục output trống sau một đêm — kiểm xem phần mềm diệt virus có chặn 3ds Max ghi vào thư mục
  đó không, nhất là khi output nằm trên ổ mạng hoặc thư mục đồng bộ đám mây.

Mẹo và lưu ý

• Luôn đặt đường dẫn xuất ảnh trước khi render. Không đặt thì render xong ảnh chỉ nằm trong VFB, và
  một cú sập là mất hết.
• Xuất từng khung ra file riêng khi render animation hoặc hàng loạt góc, đừng ghi thẳng vào một
  file video.
• Lưu theo phiên bản có đánh số, không ghi đè liên tục lên một file duy nhất. Một file hỏng thì
  còn bản trước đó.
• Không cài quá nhiều script cùng lúc rồi mới test. Cài từng cái, mở 3ds Max kiểm tra, rồi cài tiếp —
  xung đột plugin gần như không thể truy nếu cài mười cái một lần.
• Đừng dựa vào crash recovery như một chiến lược sao lưu. Chính Autodesk khuyến cáo như vậy: nó là
  lưới an toàn, không phải quy trình.

Dùng kèm hoặc thay thế

• Nguyên nhân sập số một là hết bộ nhớ: Tối ưu RAM — cảnh nặng mà máy không tràn bộ nhớ
• Dọn rác và script lạ trong file trước khi nghi phần cứng: Dọn file 3ds Max: giảm dung lượng và gỡ rác tích tụ
• Displacement là thành phần hay làm sập render nhất: Displacement — sức mạnh và cái giá phải trả
• Cứu cảnh mất đường dẫn texture sau khi phục hồi file: Relink Bitmap — cứu cảnh mất đường dẫn texture

Video tham khảo (YouTube)

• 3ds Max Crash Fix & Corrupted File Recovery | Complete Safety & Backup Workflow (3D Funda)
• Recovering Corrupted Scene Data - 3ds Max Tutorial (Pete Draper)
• Recover 3ds Max Corrupted /Lost crash file with Auto Backup (3D CREATIVES)
• 3DSMax Corrupted Data End-All-Fix (Jamie Gibson)
• How to RECOVER 3DS MAX Unsaved File (Step by Step) (Side Quest)

Tài liệu tham khảo

• Crash Recovery System (3ds Max Help) — cơ chế tự cứu file khi sập và vị trí file _recover.max.
• Handling File Corruptions (3ds Max Help) — quy trình chính chủ để khoanh vùng đối tượng gây hỏng file.
• Hold/Fetch (3ds Max Help) — lưới an toàn nhanh nhất trước mỗi thao tác nguy hiểm.
• System is running low on RAM (Chaos Help Center) — nguyên nhân sập phổ biến nhất khi render, kèm cách xử lý.
• Corona for 3ds Max — Chaos Help Center — tra cứu theo đúng thông báo lỗi hiện trên màn hình.